Christianus Hageman en Johanna Wilhelmina Van Hilten
Christianus Hageman is geboren (22 okt 1843 Vreeland - 26 dec 1926 Hilversum), als vierde zoon van Antonius Hageman en Barbara Margaretha Kock. Chris trouwt op 2 april 1869 in Loenen met Johanna Wilhelmina van Hilten.
Johanna (6 mei 1844 Loenen - 9 april 1914 Amsterdam) is dochter van meestermetselaar Dirk van Hilten en Martijntje Lenterman. Meer over de familie Christianus is de oprichter van wasserij Vecht en Dijk.
Wanneer is deze foto van het jonge paar precies gemaakt? Kunnen we aan de hand van deze foto meer over het jonge paar te weten komen? We vroegen het Josephine Leeuwenhoek, van de weblog over de Victoriaanse tijd My Inner Victorian:
" Voor het dateren en verder duiden van de foto kijk ik naar drie punten:
– De technische specificaties van de foto en de loopbaan van de fotograaf.
– De personen op de foto en hun verhouding tot elkaar (gehuwd met kind).
– De kleding en algehele stijl van het echtpaar.
Datering van de foto aan de hand van technische specificaties en de fotograaf:
De foto is een carte de visite, het afdrukprocedé vermoedelijk een albuminedruk. Dit was een gebruikelijk fototype tussen 1858 en 1895. De fotograaf, Georg Lodewijk Mulder (1841-1920) was actief in Utrecht tot 1891. Het jaar waarin hij in Utrecht begon verschilt per bron, namelijk 1859 (RKD.nl) of 1868 (Wachlin 2011).
De dikte van de foto duidt op een datering vóór 1880. De stijl van de foto past bij de jaren 1860 en de vroege jaren 1870. Typerend is onder andere de portrettering ten voeten uit. Het aantal rekwisieten is beperkt: een balustrade en een stoel. Deze waren niet slechts decoratief bedoeld: De zitters moesten vanwege een lange sluitertijd namelijk lang stil kunnen houden. Dezelfde balustrade is in ieder geval nog tot 1890 bij de fotograaf in gebruik geweest.
Het RKD heeft een aardige collectie foto’s van dezelfde fotograaf in zijn archief. Hieruit blijkt dat dezelfde groene belettering en achterzijde in 1870 werd gebruikt [bron] [bron] (Dit is, doordat de achterkant beplakt is, met het blote oog niet goed te zien, maar wel digitaal tevoorschijn te toveren in een fotobewerkingsprogramma. In 1872 is de kleurstelling al veranderd. Deze aanwijzing plaatst de foto vóór 1872, en waarschijnlijk op 1870-1871. Leuk is dat een ander echtpaar uit 1872 een zeer gelijkende pose krijgt toegewezen als Chris en Johanna [bron].
Datering aan de hand van de geportretteerden:
Chris en Johanna trouwden op 2 april 1869. De foto is geen trouwfoto, want er zit al een kindje op schoot. Vaak gingen echtparen met hun eerstgeborene op de foto. Aan de babykleding van die tijd kun je nooit zien of het een jongetje of meisje betreft. Dit kindje kan zijn of haar hoofdje nog niet recht houden, en ook niet zelfstandig zitten. Het is wellicht zo’n vier maanden oud. Ik ga ervan uit dat het kindje voldragen is geboren. Zwanger worden vóór het huwelijk gebeurde natuurlijk wel, maar daar werd in katholieke kringen zeer zwaar aan getild. De meeste vruchtbare echtparen (en met 14 kinderen mag ik Chris en Johanna wel zo noemen) waren zwanger binnen de eerste maand van het huwelijk. De oudste twee kinderen van Chris en Johanna waren:
• Barbara Margaretha, geboren in 1870, waarschijnlijk in januari of februari (stierf zes maanden oud).
• Theodorus Antonius Casimirus, geboren op 3-4-1871 (bereikte de volwassen leeftijd).
Barbara I werd waarschijnlijk geboren omstreeks januari 1870. Zij was rond mei 1870 vier maanden oud. Theodorus was in augustus 1871 vier maanden
Opmerkingen over de (kleding)stijl van het echtpaar:
Damesmode was aan meer veranderingen onderhevig dan herenmode. Daarom beginnen we met Johanna. Johanna draagt een jurk die typisch is voor de jaren 1860: Dit zien we aan de halslijn, de vrij rechte mouwen en de knopenrij op het lijfje, dat bovendien uitloopt in een punt. De jurk met crinoline is omvangrijk. Johanna lijkt een vrij eenvoudig stoffen bonnet met sierrand te dragen, die het gezicht vrij laat en voornamelijk het achterhoofd bedekt. Deze stijl was al in de mode vanaf de late jaren 1850, en geeft Johanna een wat behoudend uiterlijk. Haar haren zijn naar achteren in de nek gebonden, zoals populair was in de late jaren 1860. Chris staat vlot op de foto en zijn hoge hoed laat zien dat hij zich niet als arbeider identificeert: Die droegen immers een pet. Rond 1870 konden sowieso alleen mensen op de foto die in redelijk goeden doen waren. Chris’ kapsel en bakkebaarden zijn modieus in de jaren 1860. Mijn indruk is dat Chris en Johanna niet elk seizoen met de mode meegingen, omdat zij rond 1870 neigden naar stijlen die in de jaren 1860 populair waren. Desalniettemin zagen ze er zeer presentabel uit. "
Chris en Johanna krijgen veertien kinderen, waarvan er slechts zeven volwassen worden:
- Theodorus Antonius Casimirus (Dirk), 3-4-1871 Loosdrecht – 4-11-1951, geh. Johanna Stikvoort
- Barbara Margaretha, 1872 Loosdrecht – 2-4-1952, geh. Gijsbertus Stalenhoef
- Martina Johanna (tante Tina), 1865 Loosdrecht – 13-4-1956,
- Alida Geertruida, 1876 NdB – 7-8-1959, geh. Wilhelmus Stalenhoef
- Antonius Aloysius (Toon), 22-6-1878 NdB – 9-5-1949, geh, Anna Zwijsen en Beatrix Schrama
- Elisabeth Catharina (Bets), 1885 NdB – 7-12-1869, geh. Johannes Adrianus Maria vd Weiden
- Maria Francisca Clara (Marie), 1888 NdB – 5-12-1968, geh. Elias van Benschop
Chris en Johanna verliezen maar liefst zeven kinderen. Eerst dochtertje Barbara Margaretha in 1870, 6 maanden oud. Drie keer noemen zij hun zoon Henricus, alle drie de kindjes overlijden; de eerste in 1880, negen maanden oud; de tweede in 1882, zes weken oud en de derde Hendricus overlijdt in 1886, als hij elf dagen oud is. Ook twee zoontjes die Arnoldus worden genoemd overlijden als baby, in 1881 en 1884. Anna Maria tenslotte wordt maar 14 jaar oud (1877 – 21 juli 1891)
WASSERIJ VECHT EN DIJK
Op 1 mei 1874 koopt Chris, hij is dan 30 jaar en klederbleker onder Loosdrecht, een perceel grond van H.M. Laagland in de Spiegelpolder aan de weg naar Hinderdam. Zijn broer Cornelis participeert in deze aankoop. Het jaar er op blijkt al dat het Cornelis niet lukt zijn wasserij van de grond te krijgen. In het plaatselijke café wordt Cornelis' deel van de grond aan Slokker verkocht, die er wasserij Nieuweroord begint. Chris Hageman gaat verder als Wasserij Vecht en Dijk van C. Hageman en Zonen.
Meer over de tijd dat de broers Chris en Cornelis samenwerkten vind je hier. Dat ze heel close waren blijkt ook uit het feit dat zij gehuwd waren met twee zussen; Johanna en Catharina van Hilten.
Familiefoto’s met de volwassen kinderen van Chris en Jans
25-JARIG HUWELIJK VAN BARTJE HAGEMAN EN GIJS STALENHOEF (1923)
Op deze foto staan de families Hageman en Stalenhoef vrij compleet, met alle echtgenotes en echtgenoten. Zo kunnen we wat verder kijken in hun levens, met veel dank aan Theo Stalenhoef, kleinzoon van Jaap Stalenhoef (25) en Regina Poolman (28) voor het interpreteren van de foto en het herkennen van de personen waar we niet zeker waren.
Om te beginnen staan er 12 kinderen van Gijs Stalenhoef en Bartje Hageman (de eerste 2 met zijn eerste vrouw Grada van Grieken) op deze foto: Grada (27), Sien (6), Kees (29), Chris (15), Jaap (13), Anna (Zr. Magda) (34), Truus (Zr. Benedictine) (1), Toon (7) Wim (ook Witte Kool genaamd) (17), Rie (Zr Lidwine) (20), Piet (35) en Gijs (36). Over het hondje Fikkie (of Fokkie) tussen Piet en Gijs is nog bekend dat hij eieren stal bij de mensen in de Stolp, en deze heel thuis bracht.
Ook alle zes broers en zussen van Bartje, de kinderen van Chris Hageman en Johanna van Hilten, zijn te vinden op deze foto. Hier onder lees je meer over hun levens. Johanna staat er helaas niet op, ze is negen jaar eerder overleden. Wel zien we Johanna's zus Hendrika - of Heintje Zwijsen - van Hilten (5) vooraan op de foto. Heintje woonde aan de Voorstraat nr 4. De laatste zeven jaar van haar leven werd ze verzorgd aan de Dammerweg, bij haar stiefdochter Anna (14) en schoonzoon Toon Hageman (9).